۳ اکتبر ۲۰۲۶ - مبارزه طولانی‌مدت اپرا وینفری، مجری و تهیه‌کننده تلویزیونی آمریکایی، با وزن خود به‌خوبی مستند شده است. کشمکش‌های او سال‌ها ادامه داشت و شاهد نوسانات شدید وزنی او بین کمترین حد ۱۴۵ پوند (۶۵ کیلوگرم) تا بیشترین حد ۲۳۷ پوند (۱۰۷ کیلوگرم) بود. اما یک تشخیص پزشکی در سال ۲۰۱۵، او را تشویق کرد تا رژیم‌های لاغری سریع و غیراصولی را با تغییرات پایدار در سبک زندگی جایگزین کند.
وینفری در مصاحبه‌ای اخیر با مجله پیپل گفت: «من پیش‌دیابت داشتم و سطح کلسترولم بالا بود.» پیش‌دیابت وضعیتی است که در آن سطح قند خون فرد بالاتر از حد طبیعی است، اما هنوز به آستانه بیماری دیابت نرسیده یا علائمی از آن را نشان نمی‌دهد. دکتر جیسون فانگ، متخصص کلیه و نویسنده کتاب «کد دیابت» می‌گوید: «این یک مرحله هشدار است؛ به این معنا که فرد در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار دارد.»
سازمان‌های بهداشتی در سراسر جهان تعاریف کمی متفاوتی از پیش‌دیابت دارند. با این حال بسیاری از آن‌ها، از جمله سرویس سلامت همگانی بریتانیا (NHS)، آن را وضعیتی می‌دانند که در آن سطح HbA1c(میزان قند یا گلوکز متصل به گلبول‌های قرمز خون که در یک دوره دو یا سه ماهه اندازه‌گیری می‌شود) بین ۴۲ تا ۴۷ میلی‌مول در لیتر، یا ۶.۰ تا ۶.۴ درصد باشد.
امروزه، پیش‌دیابت بیش از یک‌سوم بزرگسالان در ایالات متحده و نزدیک به یک نفر از هر هشت نفر (۶.۹ میلیون نفر) در بریتانیا را تحت تأثیر قرار داده است. در سطح جهانی، ۵۴۱ میلیون بزرگسال با این وضعیت زندگی می‌کنند. اگرچه اکثریت افراد مبتلا در حال حاضر در کشورهای با درآمد بالا ساکن هستند، پیش‌بینی می‌شود که کشورهای با درآمد کمتر تا سال ۲۰۴۵ شاهد بیشترین افزایش در موارد ابتلا باشند.
این یک روند نگران‌کننده است؛ چرا که پیش‌دیابت با مشکلات سلامتی متعددی همراه است. طبق یک فرا‌تحلیل در سال ۲۰۲۰ روی ۱۲۹ مطالعه که بیش از ۱۰ میلیون نفر را شامل می‌شد، محققان دریافتند که این وضعیت با افزایش خطر مرگ (۱۳ درصد)، بیماری قلبی (۱۶ درصد) و سکته مغزی (۱۴ درصد) مرتبط است.
اوضاع بدتر هم می‌شود. هر ساله، ۵ تا ۱۰ درصد از افراد مبتلا به پیش‌دیابت به دیابت نوع ۲ مبتلا می‌شوند که در صورت عدم مدیریت، عوارض خاص خود را به همراه دارد. دکتر فانگ می‌گوید: «این یکی از بزرگ‌ترین عوامل خطر برای نارسایی کلیه است. شما نه تنها در معرض خطر کوری و قطع عضو قرار می‌گیرید، بلکه با خطر حملات قلبی، سکته مغزی، سرطان، عفونت‌ها و موارد دیگر نیز مواجه خواهید بود.»
اما خبرهای خوبی هم وجود دارد: تشخیص پیش‌دیابت به این معنا نیست که سرنوشت شما مهر و موم شده است. اما پیِک، معاون بخش بالینی در خیریه «دیابت بریتانیا» می‌گوید: «برای برخی افراد، پیشگیری یا به تأخیر انداختن دیابت نوع ۲ امکان‌پذیر است.» با این حال، کلید اصلی این است که در اولین فرصت ممکن با این وضعیت مقابله کنید. انجام این کار نیازمند مجموعه‌ای از تغییرات در سبک زندگی است که مهم‌ترین آن‌ها کاهش وزن، تغذیه سالم و افزایش فعالیت بدنی است.
پروفسور آندریاس بیرکنفلد، مدیر مؤسسه تحقیقات دیابت و بیماری‌های متابولیک در هلمولتز مونیخ آلمان، می‌گوید: «اگر در انجام این تغییرات کوشا باشید، بهبودی (بازگشت به سطح طبیعی گلوکز خون) کاملاً امکان‌پذیر است.» برای مثال، طبق داستانی در مجله پیپل در سال ۲۰۱۹، به لطف تغییراتی که وینفری پس از تشخیص پیش‌دیابت در زندگی خود ایجاد کرد، سطح قند خون او به حالت طبیعی بازگشت. تا ژانویه ۲۰۲۶، او با کمک یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و داروهای کاهش وزن، به وزن ۱۵۵ پوند (۷۰ کیلوگرم) بازگشت؛ یعنی همان وزنی که هنگام دویدن در اولین ماراتن خود در سال ۱۹۹۴ داشت.
غنیمت شمردن فرصت
پروفسور بیرکنفلد می‌گوید: «پیام مثبت این است که تا زمانی که شما پیش‌دیابت دارید، می‌توانید به راحتی به بهبودی دست یابید و به سلامت متابولیک بازگردید. هنگامی که به دیابت مبتلا شوید، کار بسیار سخت‌تر می‌شود و اثرات آن نیز پایدار نیست. بنابراین، با پیش‌دیابت شما یک پنجره فرصت واقعی در اختیار دارید.»
دیابت بیماری پیچیده‌ای است که می‌تواند اشکال مختلفی داشته باشد. اما در اصل، زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند گلوکز را به‌طور مؤثر پردازش کند و مقدار زیادی از آن در جریان خون باقی بماند. گلوکز عمدتاً از کربوهیدرات‌های موجود در غذاها و نوشیدنی‌ها تأمین می‌شود. با تجزیه کربوهیدرات‌ها در بدن، قند خون افزایش می‌یابد. این افزایش قند، سیگنالی به پانکراس (لوزالمعده) می‌فرستد تا هورمونی به نام انسولین ترشح کند که به انتقال گلوکز از جریان خون به داخل سلول‌ها برای استفاده به عنوان انرژی کمک می‌کند.
در دیابت، مشکلی در این فرآیند ایجاد می‌شود. اگرچه اشکال مختلف این بیماری به شیوه‌های مشابهی ظاهر می‌شوند، اما علل ریشه‌ای آن‌ها متفاوت است. برای مثال در برخی زنان باردار، هورمون‌های جفت از عملکرد صحیح انسولین مادر جلوگیری می‌کنند که منجر به دیابت بارداری می‌شود. از سوی دیگر، دیابت نوع ۱ یک وضعیت خودایمنی است که معمولاً در کودکان و بزرگسالان جوان تشخیص داده می‌شود. در این مورد، انسولین وجود ندارد زیرا بدن به اشتباه سلول‌های تولیدکننده انسولین را تخریب می‌کند.
در مقابل، دیابت نوع ۲ - که حدود ۹۰ درصد کل موارد را تشکیل می‌دهد - زمانی رخ می‌دهد که سلول‌ها دیگر به درستی به انسولین پاسخ نمی‌دهند (وضعیتی به نام مقاومت به انسولین) و با گذشت زمان، پانکراس دیگر نمی‌تواند انسولین کافی برای جبران این وضعیت تولید کند. اما پیِک می‌گوید: «پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲ شرایط بسیار پیچیده‌ای هستند و عوامل خطر متعددی برای آن‌ها وجود دارد.» این عوامل شامل سن (افراد ۴۵ سال و بالاتر)، استعداد ژنتیکی، سابقه خانوادگی و محرومیت‌های اجتماعی-اقتصادی است.
اما یکی از بزرگ‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌ها بدون شک "چاقی" است. چربی اضافی، متابولیسم طبیعی بدن را مختل کرده و باعث می‌شود سلول‌ها نسبت به انسولین مقاوم‌تر شوند. در پاسخ، پانکراس برای تولید انسولین بیشتر بیش از حد کار می‌کند. با این حال، پانکراس نمی‌تواند این سرعت کار را برای همیشه ادامه دهد و در نهایت توانایی خود را برای همگام شدن از دست می‌دهد.
آماندا اِیوری، دانشیار تغذیه و رژیم‌درمانی در دانشگاه ناتینگهام، می‌گوید: «این وضعیت یک ضربه دوگانه ایجاد می‌کند. چربی زیاد منجر به قند زیاد در جریان خون می‌شود، و قند زیاد باعث می‌شود که مدیریت قند برای بدن در آینده به‌طور فزاینده‌ای دشوارتر شود و آن قند اضافی احتمالاً به چربی بیشتری تبدیل می‌شود.»
دکتر فانگ می‌گوید با توجه به اینکه نرخ جهانی چاقی از سال ۱۹۷۵ سه برابر شده است، جای تعجب نیست که پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲ نیز در حال افزایش هستند. «هر سه وضعیت یعنی چاقی، پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲، دارای پاتوفیزیولوژی (سازوکار بیماری) یکسانی هستند.»
امروزه، دو نفر از هر سه بزرگسال در بریتانیا دارای اضافه وزن یا چاق هستند. اِیوری می‌گوید این یکی از علائم زندگی مدرن است، «ما در یک محیط مستعد کنندۀ چاقی (اوبزوژنیک) زندگی می‌کنیم. افراد بسیار کم‌تحرک‌تر شده‌اند و انتخاب‌های غذایی ما نسبت به ۴۰ سال پیش بسیار متفاوت است.» اندازه‌های پرس غذاها نیز بزرگ‌تر شده و علاوه بر آن، غذاهای ارزان و فوق‌فرآوری‌شده در همه جا در دسترس هستند. اِیوری می‌گوید: «این غذاها از نظر کالری بسیار غنی اما از نظر تغذیه‌ای فقیر هستند. این وضعیت واقعاً ناگوار است.»
منبع:
https://www.sciencefocus.com/the-human-body/prediabetes-cause-reverse